Yüksek Lisans Hakkında Her Şey
Yüksek Lisans Nedir?
“Lisans diplomasıyla doktora arasındaki akademik derece” (TDK Sözlük). Yüksek lisans, lisans eğitiminiz bittikten sonra başvurduğunuz ve eğitimini aldığınız bir akademik derecedir. Yüksek lisans mezunu olduktan sonra Bilim Uzmanı veya alanlara göre Yüksek Mühendis gibi unvanlara sahip olursunuz. Öğrencilik sürecinizde, ilana bağlı olarak, "yüksek lisans yapıyor olmak" gibi şartları olan kadrolara başvurabilir ve sonrasında sınavı kazanırsanız Araştırma Görevlisi olabilirsiniz.
Alanımı nasıl belirleyeceğim?
Okuduğunuz bölümde size ilgi çekici gelen, araştırma isteğinizi artıran ve merak etme duygunuzu ortaya çıkaran alan, çalışmak istediğiniz alandır. Alanınıza karar verebilmek için sevdiğiniz konulara dair okuma çalışmaları yapabilir, hangi konuları okurken merak düzeyiniz artıyor, bunu gözlemleyerek sevdiğiniz alanı bulabilir ve o alana yönelebilirsiniz.
Bazen şu soruları alıyorum: “Bu alanda kadro ilanı daha çok çıkıyor mu? Ona göre seçeceğim?”. Bu gibi sorularla alanınıza karar vermek ilerleyen süreçte sevmediğiniz bir alanda boğulmak gibi bir his yaratabilir.
Nasıl Başvuru Yapılır?
Başvuru yapmak istediğiniz alanın, başvurmak istediğiniz üniversitelerdeki "başvuru koşullarını" takip etmelisiniz. Takip edeceğiniz yer üniversitelerin enstitüleridir. Örneğin, Tarih bölümündeki yüksek lisans programına başvuracak öğrenci, Sosyal Bilimler Enstitüsüne bakmalıdır. Bazı üniversiteler ise enstitülerini ayırmamıştır. Onlar için de Lisansüstü Eğitim Enstitüsü olarak aratabilirsiniz.
Başvuru için hangi puanlar gereklidir?
ALES
*Yabancı dil sınavları:
YDS, e-YDS,
YÖKDİL, e-YÖKDİL veya kimi üniversitelerin kendi yaptığı sınavlar
*Üstteki tüm yabancı dil sınavları, başvurularda geçerlidir, istediğinize girebilirsiniz. Yüksek lisans başvurularında yabancı dil puanı istemeyen bölümler de vardır.
Not döküm belgesi (transkript)
Üniversite istediği not ortalaması sınırını belirleyebilir. Bu durumda o sınırı geçemiyorsanız başvuru yapamazsınız.
Sınavlardan kaç puan almak gerekiyor?
Puanlar üniversiteden üniversiteye değişiklik gösterir. Bir üniversitede bulunan bir bölüm bile farklı puan şartları koyabilir.
ALES için:
Bölümünüz hangi puan türünü istiyorsa, o puan türüyle başvuru alınır; iki puan türünün geçerli olduğu bölümler de vardır. En son girdiğiniz sınav geçerlidir, diye bir kural yoktur. İstediğiniz sonuç belgesiyle başvurabilirsiniz.
Yabancı dil için:
Bir üniversite YDS, YÖKDİL, e-YDS ve diğer yabancı dil sınavları için 50 taban puan isteyebilirken, bir başka üniversite sadece 1 puan bile isteyebilir. Hatta birçok üniversite başvuru koşullarında yabancı dil şartı aramaz. En son girdiğiniz sınav geçerlidir, diye bir kural yoktur. İstediğiniz sonuç belgesiyle başvurabilirsiniz.
Başvuru aşamasında Ön Değerlendirme Puanı’nı etkileyenlerin yüzdelik sırası şöyledir:
ALES, not döküm belgesi (transkript), yabancı dil sınavlarından alınan puan . (Eğer üniversite yabancı dil puanı istiyorsa)
Bilim Sınavı
Başvuru yaptıktan sonra, kontenjana göre başvuru listesi belirlenir. Başvuru listesindeki kişiler, belirlenen tarihte bilim sınavı ya da mülakata girebilmektedir. Alanınız ile ilgili bilginizi ölçen bilim sınavına şu şekilde çalışabilirsiniz:
Temel konuları hedef alarak bir sıraya göre çalışabilirsiniz. Alanınızdaki önemli araştırmalara, makalelere dair özet notlar alıp kaynakçası ile birlikte not alabilirsiniz. Size sorulduğunda tam cümle kuramadığınız sorular, genelde eksik olduğunuz konulardır. Bir terimin ne olduğuna dair kendiniz bir iki cümle kurarak tanımlarsanız daha akılda kalıcı olacaktır.
Başvurduğunuz bölümdeki hocaların mutlaka özel bir çalışma alanı vardır. Bu çalışmalara da göz atabilirsiniz. Bir üniversitede var olan derslere, üniversite adının sonuna Bilgi Paketi veya Bologna yazarak ulaşabilirsiniz.
Mülakat
Kendinizi tanıtmanızı, neden o üniversiteyi seçtiğinizi ve ileride hangi çalışmalar yapmak istediğinizi, hangi alanda ilerlemek istediğiniz gibi sorular sorulur. Daha önce yaptığınız çalışmalardan bahsedebilir, yapmak istediğiniz çalışmaları dile getirebilirsiniz. İstekli ve öğrenmeye açık olduğunuzu belli edebilirsiniz. Ayrıca sınav kâğıdınızda eksik veya yanlış bir bilgi yaptıysanız, mülakatta size sorulabilir.
Yüksek Lisans Süreci
Toplam 2 yıllık eğitim sürecinin 1. ve 2. dönemi ders dönemi; 3. ve 4. dönemi ise tez dönemidir (Genellikle seminer dersi bu dönemde alınır). 2. dönemin sonunda ise Tez Önerisi verilmektedir. 4. dönemin sonunda tezinizi bitirdiyseniz eğer, tez savunmasına giriyorsunuz ve "başarılı" sonucuna göre tez teslim süreci başlıyor.
